NASA’nın beşerli Artemis 2 Ay misyonu, Orion uzay aracının ısı kalkanında tespit edilen bir sorun nedeniyle bilim dünyasında tartışma yaratmaya devam ediyor.
Şubat ayı başlarında başlaması planlanan ve dört astronotu Ay’ın etrafında tarihi bir seyahate çıkaracak vazifede, uzmanların bir kısmı beşerli uçuşa karşı ihtarlarda bulunurken, NASA riskin yönetilebilir olduğunu savunuyor.
İLK TESTTE ISI KALKANI ERİDİ
Sorun, Orion kapsülünün Dünya’ya dönüş sırasında astronotları çok ısıdan koruyan Avcoat kaplı ısı kalkanıyla ilgili.
Aynı tasarım, 2022’de gerçekleştirilen insansız Artemis 1 test uçuşunda kullanılmış, dönüşte kalkanın yüzeyinde beklenmedik çatlaklar ve kopmalar tespit edilmişti. Bu durum NASA’yı kapsamlı bir inceleme başlatmaya zorladı.
KALKAN DEĞİL ROTA DEĞİŞTİRİLDİ
NASA’nın vardığı sonuç, kalkanın büsbütün değiştirilmesi yerine vazifenin dönüş rotasının ayarlanması oldu. Ajansa nazaran giriş açısında yapılacak değişiklikler sayesinde ısıya maruz kalma müddeti azaltılacak ve kalkanın denetimli biçimde aşınması sağlanacak.
NASA, üretim sürecini değiştirmenin de belirsizlikler taşıdığına dikkat çekerek hangi seçenek tercih edilirse edilsin risk barındırdığını vurguluyor.
UZAY ARAŞTIRMACILARI İKİYE BÖLÜNDÜ
Ancak tenkitler sürüyor. Birtakım eski NASA astronotları ve ısı kalkanı uzmanları, Avcoat materyalinin Artemis 2’de daha az geçirgen olmasının çatlak riskini artırabileceğini savunuyor.
“Isı kalkanı büyük modüller halinde dökülmeye başlarsa, sistem hudutta çalışıyor demektir” görüşünü lisana getiren uzmanlar, uçuşun ertelenmesi gerektiğini düşünüyor.
NASA’DAN İNANÇ MESAJI
NASA cephesinde ise itimat iletisi hakim. Ajans yetkilileri, yapılan testler, simülasyonlar ve bağımsız incelemeler sonucunda mürettebatın güvenliğinin sağlanacağına inandıklarını belirtiyor.
Görevin kumandanı olarak belirlenen astronot Reid Wiseman da, kök nedenin anlaşıldığını ve yeni dönüş profiliyle riskin kabul edilebilir düzeyde olduğunu söz ediyor.
ISI KALKANI NEDİR? NEDEN KIYMETLİ?
Isı kalkanı, Orion’un en kritik bileşenlerinden biri olarak görülüyor. Ay dönüşünde araç, ses suratının 30 katından fazla bir süratle atmosfere giriyor ve dış yüzey çok yüksek sıcaklıklara maruz kalıyor.
Artemis 2’de kalkanın çatlaması mümkün görülse de, NASA mühendisleri bunun mürettebat için hayati bir tehlike oluşturmayacağını savunuyor.
Son karar, yapılacak son risk değerlendirmeleri ve uçuşa hazırlık incelemelerinin akabinde verilecek.
Kaynak: NTV
