Kozmik sicimler, kainatın 13,8 milyar yıl evvel çok sıcak ve yüksek güçlü halinden bugünkü daha düşük güçlü yapıya geçerken uzay-zaman dokusunda oluştuğu düşünülen kalıntılar. Bilim insanları onları, süratle genişleyen deride oluşan çatlaklara ya da donan buzun içindeki kırıklara benzetiyor.
Söz konusu kalıntıların proton kadar ince, inanılmaz derecede ağır ve ışık yılları boyunca uzanabilen yapılar oldukları öngörülüyor.
ZAMAN SEYAHATİ FİKRİ NEREDEN GELİYOR?
Tufts Üniversitesi’nden fizikçi Prof. Ken Olum, iki paralel ve sonsuz uzunluktaki kozmik sicimin birbirinin yanından geçmesi halinde, uzay-zamanın bükülerek “kapalı vakit gibisi eğriler” oluşturabileceğini söylüyor. Bu çeşit bir eğri, teoride bir kişinin uzayda makul bir yolu izleyerek yola çıktığı andan daha erken bir vakte geri dönmesini mümkün kılabilir.
Bu fikir birinci olarak 1991’de Princeton Üniversitesi’nden fizikçi J. Richard Gott tarafından ortaya atıldı. En dikkat cazibeli nokta ise, bu cins vakit döngülerinin, Einstein’ın genel görelilik denklemlerinin kabul ettiği matematiksel tahliller ortasında yer alması. Yani sorun bilim kurgudan ibaret değil; en azından teorik olarak fizik maddelerine karşıt değil.
NEDEN HALA VAKİT MAKİNEMİZ YOK?
Ancak Olum’a nazaran heyecanı fazla abartmamak gerekiyor. Öncelikle bu türlü bir senaryonun çalışması için ışık suratına yakın hareket gerekiyor ki, bu da bugün bildiğimiz fizik ve güç üretim yollarıyla neredeyse imkansız. Ayrıyeten Gott’un modelinde sicimlerin “sonsuz uzunlukta” olması koşulu, pratikte büyük bir çıkmaz yaratıyor.
“Kimse sonsuz uzunlukta bir şey inşa edemez” diyen Mevt, bu yüzden modelin birebir uygulanabilir olmadığı görüşünde.
YİNE DE UMUT BÜSBÜTÜN BİTMİŞ DEĞİL
Cornell Üniversitesi’nden emekli fizik profesörü Henry Tye ise kozmik sicimlere, başka vakit seyahati fikirlerine (örneğin solucan delikleri) kıyasla daha sıcak bakıyor.
“Zaman seyahati muhtemel görünmüyor, fakat büsbütün imkânsız da demem” diyen Tye, bilhassa ışık suratını aşma üzere fikirleri kabul etmekte zorlandığını, lakin geçmişe seyahatin teorik olarak hala büsbütün dışlanmadığını söyledi.
KOZMİK SİCİMLER SAHİDEN VAR MI?
Tüm bu tartışmaların kilit noktası ise şu: Kozmik sicimler şimdi direkt gözlemlenmedi. Lakin bilim insanları, bu bahiste umut verici ipuçlarına sahip.
Kuzey Amerika Nanohertz Yerçekimi Dalgaları Gözlemevi (NANOGrav), milisaniyelik pulsar ismi verilen yıldızların sinyallerindeki küçük sapmaları inceleyerek uzay-zamandaki titreşimleri ölçüyor. 2020’de tespit edilen bir sinyal, kara delik kaynaklı yerçekimi dalgalarına benzemediği için dikkat çekmişti.
Olum’a nazaran bu sinyal, “kozmik süpersicimler” ile uyumlu olabilir. Bu yapılar, sicim kuramından türeyen ve cihanın çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu öne süren teorilerle kontaklı.
Eğer gelecekte NANOGrav ya da 2034’te fırlatılması planlanan uzay tabanlı gözlemevi LISA, kozmik sicimlerin varlığını doğrularsa, bunun tesiri devrimsel olabilir.
Kaynak: NTV
